السيد محمود الهاشمي الشاهرودي
113
فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بيت (ع) (فارسى)
صوفيه صوفيه : پيروان مسلك تصوّف . صوفيه كه از آنان به « اهل طريقت » ياد مىكنند ، گروهىاند كه از اواخر قرن دوم هجرى در جامعهء اسلامى پديد آمدند . در چرايى ناميدن اين گروه به صوفيه ، وجوهى مختلف - تا بيست وجه - ذكر كردهاند . مشهورترين نظريه اين است كه صوفيه از « صوف » به معناى پشم گرفته شده است و صوفى ؛ يعنى پشمينه پوش ، و چون صوفيانِ نخستين ، لباس پشمينهء خشن مىپوشيدند ، بدين نام معروف شدند . 1 طرز تفكر ، پوشيدن لباس ، خوراك ، عبادت و رياضت ويژه از مشخصههاى اين گروه است . يكى از مهمترين و ريشه دارترين عقايد صوفيان ، عقيدهء وحدت وجود است كه بيشتر پيروان اين مسلك بدان معتقداند و تنها اندكى مخالف آن بودهاند . 2 مراد از وحدت وجود ، يكى بودن وجود در عالم هستى است كه عبارت است از وجود حق تعالى و ساير موجودات نمودى از وجود اويند ، مانند دريا و امواج . امواج نمودى از دريايند و وجودى مستقل ندارند و در حقيقت چيزى جز دريا وجود ندارد . از لوازم اين اعتقاد ، نفى عالم خلق ، نفى بهشت و دوزخ و بيهوده بودن دعوت پيامبران است . البتّه صوفيه اعتقادات باطل ديگرى نيز دارند ؛ چنان كه فرقههاى مختلفى مىباشند و هر فرقه عقايد باطل خاص خود را دارد ، از قبيل اعتقاد به برداشته شدن تكليف و اباحهء ترك واجب و ارتكاب حرام و اباحهء استفاده از آلات لهو ، رقص و غنا در مجالس خود . 3 فقها از دير زمان با اين گروه به مخالفت برخاسته و كتابهاى متعددى در ردّ آنان نگاشتهاند . از قبيل كتاب « حديقة الشيعة » اثر مقدس اردبيلى و « الاثنى عشرية فى الرد على الصوفية » تأليف شيخ حرّ عاملى و « النفحات الملكوتية » نگاشتهء شيخ يوسف بحرانى . چنان كه روايات متعددى در نكوهش اين گروه منحرف از امامان معصوم عليهم السّلام وارد شده است . 4